Azalpenezko testu entziklopedikoaren azterketa eta didaktika / Matilde Sainz Osinaga

Dakigunez, hizkuntzaren irakaskuntzaren prozesuan parte hartzen duten elementu nagusiak hiru dira: ikaslea, irakaslea eta irakasgaia edo edukiak: ikaslea eta horrek hizkuntzarekin egiten dakiena; irakaslea eta horrek erabiltzen duen metodologia; eta irakatsi nahi dugun hizkuntza esparrua eta hori ulertzeko aukeratzen dugun marko teorikoa. Horregatik, hizkuntzalaritza, psikologia eta pedagogia zientzietako elkargunean kokatu dugu gure lana, hizkuntzaren didaktikak gutxienez zientzia horietara guztietara jo behar baitu oinarri bila. Gure lanerako aukeratu dugun testua azalpenezko testua da, eta zenbait berezitasun aipatuko ditugu dagoeneko: azalpenezko testu entziklopedikoa da eta testu fase batean gai baten elaborazio prozesua, gai baten osatze prozesua edo funtzionatze prozesua azaltzen da. Testu genero hau oso erabilia da eskolako zenbait diziplinatan: natur zientzietan, teknologian, etab. Bestalde, testu honen testualizazio mekanismoak landu ditugu nagusiki, eta zehazkiago: izen kohesioa. Mekanismo hau aukeratzeko izan ditugun arrazoiak mota ezberdinekoak dira. Alde batetik, arrazoi linguistikoak ditugu: izen kohesio mekanismoak testuko gaiaren garapena eta azpigaien artikulazioa ziurtatzen du, horiek garrantzi handikoak baitira testuaren idazmenerako eta baita ulermenerako ere. Horrez gain, mekanismo honek protagonismo handia hartzen du azalpenezko testuan.